Doorbraak in Kansspelmonopolie: Wat de Raad van State Besliste

Emma Bakker · 2026-09-17

### Een nieuwe juridische ronde Kaj Hollemans, juridisch adviseur en oprichter van KH Legal Advice, deelt zijn visie op de recente uitspraak van de Raad van State over monopolievergunningen in de kansspelsector. Hollemans werkte van 2020 tot juni 2026 als senior jurist bij de Kansspelautoriteit en is een expert op het gebied van kansspelrecht. Zijn analyse biedt waardevolle inzichten voor professionals in de sector. ### De zaak JVH: een strijd om vergunningen De Kansspelautoriteit wees op 4 januari 2022 de aanvragen van JVH voor het organiseren van instantloterijen (krasloten), landgebonden sportweddenschappen en de lotto af. De bezwaren van JVH werden op 27 september 2022 ongegrond verklaard. De Kansspelautoriteit baseerde zich op de Wet op de kansspelen, die een éénvergunningstelsel kent voor deze drie landgebonden kansspelen. Slechts één rechtspersoon kan een vergunning krijgen; meerdere vergunningen verlenen zou in strijd zijn met de wet. ### De rechtbank: een onverwachte wending De rechtbank oordeelde echter dat de Kansspelautoriteit de aanvragen niet had mogen weigeren. Volgens de rechtbank is het éénvergunningstelsel niet gerechtvaardigd omdat de beperking onevenredig is. Het kansspelbeleid is niet horizontaal consistent: voor online kansspelen geldt een open stelsel met onbeperkte vergunningen, terwijl voor landgebonden kansspelen een monopolie geldt. De Kansspelautoriteit had niet aangetoond dat het éénvergunningstelsel nog noodzakelijk is. ### De Afdeling bestuursrechtspraak: het oordeel In de uitspraak van 16 september 2026 benadrukt de Afdeling dat de wet slechts één vergunning toestaat voor instantloterijen, sportweddenschappen en de lotto. Voor online kansspelen geldt een open stelsel. JVH betoogde dat ook voor landgebonden kansspelen een open stelsel zou moeten gelden. Het éénvergunningstelsel beperkt het vrije dienstenverkeer, maar de Afdeling heeft eerder geoordeeld dat er een rechtvaardigingsgrond is: het voorkomen van kansspelverslaving, consumentenbescherming en het tegengaan van criminaliteit. ### De kernvraag: is het monopolie nog gerechtvaardigd? De centrale vraag is of het éénvergunningstelsel sinds de inwerkingtreding van de Wet Kansspelen op afstand (Wet Koa) nog altijd gerechtvaardigd en evenredig is. De Afdeling overwoog het volgende. ### Wet Koa: doel en gevolgen De Wet Koa heeft als doel de vraag naar kansspelen op afstand te kanaliseren. De regulering is niet bedoeld om extra vraag te creëren. Daarnaast gelden de traditionele beleidsdoelstellingen: het voorkomen van kansspelverslaving, het beschermen van de consument en het tegengaan van criminaliteit en illegaliteit. De Afdeling onderzocht of het monopolie op landgebonden kansspelen nog steeds nodig is nu online kansspelen legaal zijn. ### Wat betekent dit voor de sector? De uitspraak kan verstrekkende gevolgen hebben. Als het monopolie niet langer gerechtvaardigd is, kunnen meer partijen een vergunning aanvragen voor krasloten, sportweddenschappen en de lotto. Dit kan leiden tot meer concurrentie en mogelijk betere voorwaarden voor consumenten. Echter, de Afdeling heeft nog geen definitieve uitspraak gedaan over de evenredigheid; de zaak is terugverwezen naar de rechtbank. Het laatste woord is dus nog niet gezegd. > "Deze uitspraak markeert een keerpunt in de discussie over monopolievergunningen. Het is nu aan de rechtbank om te beoordelen of het éénvergunningstelsel standhoudt." - Kaj Hollemans ### Conclusie De juridische strijd rondom monopolievergunningen in de kansspelsector is nog volop gaande. De uitspraak van de Raad van State biedt nieuwe aanknopingspunten voor partijen die willen concurreren op de markt voor landgebonden kansspelen. Voor professionals in de sector is het essentieel om deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Kaj Hollemans blijft de juridische aspecten analyseren en zal zijn inzichten blijven delen.