Deense jongeren gokken na voorlichting anders dan je denkt

Emma Bakker · 2026-11-03

Stel je voor: je bent vijftien en iemand komt op school vertellen over gokken. Je denkt misschien dat zo'n presentatie weinig uithaalt. Toch blijkt uit Deens onderzoek dat jongeren er verrassend veel van opsteken. De vraag is alleen of ze er ook anders van gokken. De Deense toezichthouder geeft jaarlijks zo'n honderd presentaties op scholen en bij sportverenigingen. Om te meten of dat werkt, werden tussen september 2024 en maart 2025 precies 1.967 vragenlijsten ingevuld. Daarvan vulden 1.433 jongeren de lijst in vóór de presentatie en 534 deden dat drie tot zes weken erna. Zo konden de onderzoekers zien wat er in die hoofden veranderde. ### Geld winnen raakt uit de mode Het meest opvallende resultaat zit in de motivatie. Bij jongens die geld wilden winnen als reden om te gokken, zakte dat aandeel van 64% naar 54%. Tegelijk steeg het percentage dat gokken vooral als vermaak ziet van 70% naar 87%. Bij meisjes was de verschuiving nog groter: daar kelderde het percentage dat voor het geld gokt van 55% naar 35%. Volgens de onderzoekers zijn die verschillen statistisch significant. Dat klinkt als winst. Maar er zit een addertje onder het gras. ### De gokfrequentie blijft gewoon staan Want hoe jongeren ook denken, ze gokken er niet minder om. Bij jongens bleef het percentage dat in de week voorafgaand aan de vragenlijst niet had gegokt stijf op 47% staan. Ook het aandeel dat dagelijks gokt bleef onveranderd op 9%. De houding verandert dus wel, maar het gedrag voorlopig niet. > "Jongeren begrijpen de boodschap beter, maar dat vertaalt zich nog niet automatisch naar minder gokken." ### Krasloten? Dat is toch geen gokken? Een van de leukste ontdekkingen uit het onderzoek gaat over krasloten en kerstkalenders met krasloten. Veel jongeren hadden geen idee dat die ook onder gokken vallen. Voor de presentatie zei 19% van de meisjes ooit te hebben gegokt. Daarna steeg dat naar 48%. Dat betekent niet dat er ineens meer meisjes zijn gaan gokken. Ze realiseren zich simpelweg dat ze al eens aan een kansspel hebben meegedaan, zonder dat ze het zelf zo zagen. Ook letten jongeren na de voorlichting beter op de vergunning van een online casino. Bij jongens steeg dat van 39% naar 61%, bij meisjes van 22% naar 31%. ### Wat blijft er hangen? De meeste leerlingen pikken de kernboodschap goed op. Zo'n 77% snapt na afloop dat gokken vermaak is en geen manier om geld te verdienen. En 74% begrijpt dat het wiskundig onwaarschijnlijk is om op lange termijn winst te maken. Toch plaatsen de onderzoekers zelf een paar kanttekeningen. De antwoorden van individuele leerlingen konden niet aan elkaar gekoppeld worden en er was geen controlegroep. Of voorlichting op lange termijn echt leidt tot minder risicovol gokgedrag, is dus nog niet bewezen. Wat we wel weten: bewustwording lukt, gedragsverandering blijft de lastigere opgave.