Het Braziliaanse Openbaar Ministerie klaagt 17 gokbedrijven aan en eist miljarden aan zorgkosten voor het openbare gezondheidssysteem. De operators zouden de kosten van gokverslaving afwentelen op de samenleving.
### Brazilië daagt 17 gokbedrijven voor de rechter
Stel je voor: je opent de krant en leest dat de overheid 17 gokbedrijven voor de rechter sleept omdat ze de zorgkosten hebben opgedreven. Dat is precies wat er nu in Brazilië gebeurt. Het Braziliaanse Openbaar Ministerie (AGU) heeft een rechtszaak aangespannen tegen 17 gokbedrijven. Ze eisen minstens 1 miljard Braziliaanse real (ongeveer € 185 miljoen) aan collectieve morele schade en schatten nog eens 2,6 miljard real (ongeveer € 480 miljoen) aan kosten voor het openbare gezondheidssysteem (SUS). De zaak richt zich op operators die volgens de overheid ongeveer 80% van de markt vertegenwoordigen. Tegelijkertijd staat een geplande blokkering van gelicentieerde sites vanaf 6 oktober op de agenda.
### Wat eist de AGU van de operators?
De rechtszaak, aangespannen bij de federale rechtbank in Pernambuco, stelt dat gokgerelateerde geestelijke gezondheidsproblemen extra kosten voor de SUS hebben veroorzaakt. De operators zouden een deel van die last moeten dragen. De AGU schat de schade voor de gezondheidszorg op ongeveer 2,6 miljard real, maar zegt dat het exacte terugbetalingsbedrag nog niet is vastgesteld en later moet worden berekend.
De gevraagde vergoeding dekt de vijf jaar voorafgaand aan de rechtszaak en zal volgens de claim doorlopen zolang de door de rechter erkende schade voortduurt. Daarnaast eist de overheid minstens 1 miljard real voor collectieve morele schade die zou zijn veroorzaakt door de activiteiten van de bedrijven. Dat bedrag staat los van de schatting voor de SUS-vergoeding.
Volgens de AGU zijn de bestaande wettelijke bijdragen uit de omzet van operators onvoldoende om de zorgkosten te dekken. Slechts 0,12% gaat naar het Ministerie van Volksgezondheid. De rechtszaak zet daarom de vraag centraal of de verplichte bijdrage van de sector toereikend is en in hoeverre operators de kosten voor de volksgezondheid moeten dragen.
### Wie zijn de beschuldigde bedrijven?
Onder de gedaagden en genoemde merken bevinden zich Kaizen Gaming Brasil (Betano), HS do Brasil (Bet365), SPRBT Interactive Brasil (Superbet), Ventmear Brazil (Sportingbet), Esportes Gaming Brasil (Esportes da Sorte en Onabet), Foggo Entertainment (Blaze) en NSX Brazil (Betnacional). De lijst bevat ook Estrelabet, 7K, Casino, 7Games, Betão, Vaidebet, H2 Bet, Pixbet, Novibet, Bullsbet, Betfair en KTO.
### AGU: operators hebben kosten van ziekte afgewenteld op de samenleving
In de rechtszaak stelt de AGU dat operators de financiële voordelen behouden, terwijl openbare diensten en de samenleving de kosten van gokgerelateerde ziekten absorberen. "De gedaagde bedrijven privatiseren aanzienlijke winsten uit de financiële inning van miljoenen wedders, terwijl ze de begrotingskosten als gevolg van collectieve ziekte afwentelen op de SUS en de samenleving als geheel", aldus de AGU.
Dat statement geeft de zaak van de overheid weer, niet een bevinding van de rechter. In het oorspronkelijke verslag van de rechtszaak staan geen reacties van de gedaagde bedrijven op de schadeclaims.
De AGU zegt dat de zaak in Pernambuco is aangespannen omdat het noordoosten de hoogste concentratie sociaaleconomisch kwetsbare mensen heeft die betrokken zijn bij hoogrisicogokken. De overheid stelt dat de wettelijke compensatie die gokbedrijven betalen onvoldoende is om de kosten van de SUS te dekken.
### Rechtszaak zet druk op sector nu gelicentieerde sites geblokkeerd dreigen te worden
De claim komt samen met de door president Luiz Inácio Lula da Silva aangekondigde ban op de industrie. Volgens de beschreven tijdlijn worden alle gelicentieerde goksites in Brazilië vanaf 6 oktober geblokkeerd. Dat zorgt voor directe operationele onzekerheid bovenop de langdurige kwestie van mogelijke aansprakelijkheid voor eerdere en voortdurende schade.
De Nationale Vereniging van Spelen en Loterijen en het Braziliaanse Instituut voor Verantwoord Gokken hebben de Hoge Raad gevraagd de aangekondigde ban ongedaan te maken. Die uitdaging betreft het algehele verbod; het staat los van een reactie van de 17 bedrijven op de schadeclaims van de AGU, waarover geen commentaar van gedaagden beschikbaar is.
### Wat betekent dit voor de toekomst?
Overheidsgeschillen met gokbedrijven komen ook in andere markten voor, waaronder een rechtszaak in Florida tegen sweepstakes casino-exploitanten. In Brazilië is de zaak van de AGU echter gericht op de vermeende kosten voor de volksgezondheid van gokken en wordt zowel terugbetaling voor de SUS als collectieve schade geëist.
De omvang van de claim en het aandeel van de markt dat de getroffen operators vertegenwoordigen, maken dit een belangrijke testcase voor de verantwoordelijkheid van de goksector. Als de rechter de AGU in het gelijk stelt, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor de manier waarop gokbedrijven in Brazilië en daarbuiten met publieke gezondheidskosten omgaan. Voor nu blijft het afwachten hoe de rechtszaak zich ontwikkelt en of de geplande blokkering doorgaat.
