Het Braziliaanse Openbaar Ministerie klaagt 17 gokbedrijven aan en eist minstens 1 miljard real (€186 miljoen) aan collectieve schadevergoeding, plus 2,6 miljard real (€484 miljoen) voor zorgkosten. De zaak draait om de kosten van gokverslaving voor het publieke gezondheidssysteem.
### Braziliaanse justitie klaagt 17 gokbedrijven aan
Stel je voor: je bent een gokbedrijf dat miljarden verdient, en plotseling staat de overheid op de stoep met een rekening van tientallen miljarden. Dat is precies wat er nu gebeurt in Brazilië. Het Braziliaanse Openbaar Ministerie (AGU) heeft 17 gokbedrijven aangeklaagd en eist minstens 1 miljard Braziliaanse real (ongeveer 186 miljoen euro) aan collectieve morele schadevergoeding. Daarbovenop schat de overheid dat de kosten voor het Braziliaanse publieke gezondheidssysteem (SUS) zo'n 2,6 miljard real bedragen – omgerekend ongeveer 484 miljoen euro.
De zaak is aangespannen bij de federale rechtbank in Pernambuco. De AGU stelt dat de bedrijven verantwoordelijk zijn voor de kosten van geestelijke gezondheidsproblemen die verband houden met gokken, en dat zij een deel van die last moeten dragen. De precieze vergoeding is nog niet vastgesteld, maar zal later worden berekend. De terugbetaling heeft betrekking op de vijf jaar voorafgaand aan de rechtszaak en zou doorlopen zolang de schade voortduurt.
### Wat de overheid precies eist
De AGU wil dat de gokbedrijven opdraaien voor de kosten die zij volgens de overheid hebben afgewenteld op de samenleving. Volgens de aanklacht is de wettelijke bijdrage van de sector – slechts 0,12% van de omzet naar het ministerie van Volksgezondheid – veel te laag. De overheid vindt dat de bedrijven meer moeten betalen voor de publieke gezondheidszorg.
“De gedaagde bedrijven privatiseren aanzienlijke winsten uit de inkomsten van miljoenen gokkers, terwijl ze de budgettaire kosten van collectieve ziekten afwentelen op de SUS en de samenleving als geheel,” aldus de AGU in de aanklacht. Dit is de stelling van de overheid, niet een uitspraak van de rechter. De gedaagde bedrijven hebben nog niet gereageerd.
Onder de aangeklaagde partijen bevinden zich grote namen zoals Kaizen Gaming Brasil (Betano), HS do Brasil (Bet365), SPRBT Interactive Brasil (Superbet), Ventmear Brazil (Sportingbet), Esportes Gaming Brasil (Esportes da Sorte en Onabet), Foggo Entertainment (Blaze) en NSX Brazil (Betnacional). Ook Estrelabet, 7K, Casino, 7Games, Betão, Vaidebet, H2 Bet, Pixbet, Novibet, Bullsbet, Betfair en KTO staan op de lijst. Samen vertegenwoordigen zij naar schatting 80% van de markt.
### Waarom Pernambuco?
De zaak is aangespannen in Pernambuco omdat het noordoosten van Brazilië de hoogste concentratie van sociaal-economisch kwetsbare mensen heeft die betrokken zijn bij hoogrisicogokken. De overheid stelt dat de wettelijke compensatie die gokbedrijven betalen niet voldoende is om de kosten voor de SUS te dekken.
### Druk neemt toe nu gelicentieerde sites geblokkeerd worden
De rechtszaak komt op een moment dat president Luiz Inácio Lula da Silva een verbod op de sector heeft aangekondigd. Volgens de planning worden alle gelicentieerde goksites in Brazilië vanaf 6 oktober geblokkeerd. Dat zorgt voor directe operationele onzekerheid bovenop de langlopende vraag naar aansprakelijkheid voor eerdere en aanhoudende schade.
De Nationale Vereniging van Spelen en Loterijen en het Braziliaanse Instituut voor Verantwoord Spelen hebben het Hooggerechtshof gevraagd het aangekondigde verbod ongedaan te maken. Die uitdaging betreft het sectorbrede verbod en staat los van een reactie van de 17 bedrijven op de schadeclaims van de AGU.
### Een bredere trend
Overheidsgeschillen met gokbedrijven komen ook in andere markten voor, zoals een rechtszaak in Florida tegen sweepstakes casino-exploitanten. In Brazilië draait het echter om de vermeende kosten voor de volksgezondheid en eist de AGU zowel terugbetaling voor de SUS als collectieve schadevergoeding. De uitkomst van deze zaak kan grote gevolgen hebben voor de gokindustrie in Brazilië en daarbuiten.
